ERCİŞ YEMEKLERİ
Hangisini desem; lezzet her biri,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Ağaranla yersen atar zehiri,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Tuzda salamura bizde şor balık,
Kokusu bir başka; yanar ortalık,
Ateşte pişirsen hep kaynar demlik,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Kışın ek yemektir tandırda pazik,
Cacık peynir hazır sofrada bezik,
Yemeden ölenin ömrüne yazık,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Kavrulmuş buğdaya katar çedene,
Tadı aynı ama yapar her sene,
Çerez diye sunar eve gelene,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Eğlencelik meyve hep yer elması,
Göbelekten pişer köz kavurması,
Mevsimlik yemektir kelem dolması,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Yemekte de pişer közde de kartol,
Dik dur da düşmanın gönlüne dert ol,
Yiğide derler ki ye biraz sert ol,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Kalbura bastıya biz deriz eydek,
Derler fazla olsun yolda da yiyek,
Askere gidende yolluk eyliyek,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Loğusa geline gider çıngırtma,
Geline derler ki ye de soğutma,
Tuz, yumurta; yağı yabana atma,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Yağ, pekmez sahanda pişerdi hayhay,
Üzümü ezerken kurulur halay,
Bilmeyene göre yapması kolay,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Bitlis’ten almışız yaparız çorti,
Duyanlar adını hep merak etti,
Bir yiyen bir daha tabak uzattı,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Sarmısak sevenler yapar sengesir,
Sanma ki olursun kokuya esir,
Sarımsak dediğin sağlıkta iksir,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Yapardı kartollu kıymalı köfte,
Yollardı yazıya, bostana; çifte,
Üstüne içerdik çayı keyifte,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Kavurma; peynirle yapılır mıhla,
Taze tereyağlı pişerken kokla,
Sahanda kalır mı ye sonra yokla,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Koy gece tandırda pişsin ardala,
Bunun için kıymet davara mala,
Böyle bir lezzetten kim ayrı kala,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Tandırdaki somun taptapa; fetir,
Yemekte kişiye bir tane getir,
Akşamı ettiysek ye korkma bitir,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Güzden hazırlanır kışlık borani,
Sofraya çağırın yanda duranı,
Yağ; soğan altında kurut ayranı,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Yağ yumurta şire pişsin murtuğa,
Unu az kavurun tutmayın dağa,
Sofralara lezzet hep çağdan çağa,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Humus gibi olur pişen helise,
Eti de tez pişer deni iyiyse,
Yenince emeğe değer her neyse,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Tadını bilenler ister keledoş,
Rayiha ağızda inanın çok hoş,
Kışın pişirmezsek ev sayılır boş,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Ben desem dövmelik; sende de keşkek,
Ne hoştur denini dibekte dövmek,
Pişirmesi zordur çok ister emek,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Boş olan midenin dostudur yahni,
Serilir sofralar kurulur sini,
Herkesin dolardı bakır sahani,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
Mercimek; yumurta ya soğan çılbır,
Etsiz yemeklerin şahı yıllardır,
Hiç deme mideni bunlarla kandır,
Yapardı, özledim rahmetli anam.
24.11.2010raifaras.com
GS.3 (2015′ E Ekle)
ağaran: ayran ve yoğurdun genel adı
ardala: büyükbaş hayvan sakatatı
ezik: peynir ve çökeleğin karılmış hali
borani: şerit halinde kıyılmış kışlık kabakla yapılan yoğurt soslu sarma.
cacık: peynire katılacak kıvamdaki yağlı çökelek
çedene: kenevir tohumu
çılbır: pişmiş yeşil mercimek ve patates içine yumurta kırılarak yapılmış etsiz yemek
çıngırtma: yağ; yumurta, un katılarak yapılan kahvaltılık
çorti: Bitlis yöresine ait bir yemek
dağ: kızgın ateşe tutma/ yakma
davar: büyükbaş hayvan topluluğu
den: aşurelik döğme buğday
dibek: aşurelik döğme hazırlamak için kullanılan taş havan
eydek: kalburabastının kurabiye hali
fetir: yer tandırında pişirilmiş ortası delik, yuvarlak somun ekmeği
göbelek: mantar
hayhay: yağ, pekmez ve az miktarda su ilave yapılarak kaynatılmış kahvaltılık
helise: döğme ve tavuk etinin içiçe geçinceye kadar pişmiş ve tereyağlı servis edilen özel yemek
kartol: patates
keledoş: tike et yada hindi etinden ve özel hazırlanmış otlardan yapılan; soslu özel yemek
kelem: lahana
kelem dolması: lahana sarması
keşkek: eti içinde görünecek kadar pişirilmiş döğme pilavı
kurut: elma halinde kurutulmuş çökelek bezesi
kurut ayranı: elma halinde kurutulmuş çökelek bezesinin ılık suda eritilmiş hali
küfte(köfte): eti kütük üzerinde dövülerek pişirilmiş kekik otu ile süslenen özel gün yemeği
mıhla: kavurma ve taze peynir üzerine yumurta kırılarak hazırlanan çabuk yemek
murtuğa: yaz helvasına benzeyen kahvaltılık
pazik: şeker pancarı
sahan: genellikle bakır olan yemek tabağı
sengesir(sengeser): yağ, su ve sarmısakla yapılan kolay ( yörelere özgü) yemek
şor: tuzlu
taptapa: yer tandırında pişirilmiş biraz uzunca somun ekmeği
yahni: genellikle kemikli et; sebze ve patatesten yapılan vazgeçilmez sulu yemek